رپورتاژ

یادداشت دبیر ستاد توسعه علوم و فناوری گیاهان دارویی پیرامون چهارمین جشنواره ملی گیاهان دارویی

دکتر محمد حسن عصاره:

ستاد توسعه علوم و فناوری گیاهان دارویی و طب سنتی، از سال ۱۳۸۶ با توجه به جمع بندی­های صورت گرفته در سطح کلان نظام درباره کمک به پیشرفت علوم راهبردی و مورد نیاز کشور که باید توسعه همه جانبه بیابند، ذیل معاونت علمی و فناوری رئیس جمهور تشکیل شد. ساختار و تشکیلات ستاد توسعه علوم و فناوری گیاهان دارویی و طب سنتی از ابتدا به صورتی چیدمان شد که هدف اصلی و مهم آن یعنی «ایجاد هماهنگی، تعامل و هم افزایی بین ارگان ها، نهادها سازمان ها و گروه های تجاری، تولیدی و خدماتی بخش خصوصی» را به بهترین نحو به انجام برساند. در حقیقت جلسات شورای ستاد توسعه علوم و فناوری گیاهان دارویی و طب سنتی، محلی برای بحث و تبادل نظر نمایندگان کلیه دست اندرکاران بخش گیاهان دارویی و طب سنتی کشور و چاره اندیشی و هماهنگی برای مسایل اجرایی، تقنینی، علمی، تولیدی و تجاری در این زمینه است.

اگرچه با توجه به کاربردهای بسیار متنوع و مختلف گیاهان و ترکیبات طبیعی گیاهی در عرصه های دارویی، آرایشی و بهداشتی، غذایی، دمنوش و نوشیدنی ها، عطرسازی و صنعت خوشبوکننده ها، دباغی و رنگرزی و …، شاید بهتر آن باشد که بجای کاربرد واژه گیاهان دارویی، از واژگان وسیعتر و دقیقتری همچون واژه «گیاهان صنعتی» استفاده کنیم، لیکن به دلیل اُنس بیشتر جامعه با واژه گیاهان دارویی، در این مستند و سایر منابع منتشره از سوی ستاد توسعه علوم و فناوری گیاهان دارویی و طب سنتی، واژه «گیاهان دارویی» به نمایندگی از کلیه صنایع مرتبط با این گیاهان ارزشمند و صنعتی به کار برده می شود. لیکن این به معنای انحصار در زمینه کاربردهای دارویی گیاهان و عدم توجه به سایر صنایع وابسته به گیاهان حاوی مواد مؤثره و ترکیبات طبیعی نیست.

بنا به تجربه سال­های فعالیت در بخش­های مختلف کشور معتقدم در بسیاری از مسائل و پیچیدگی­های مختلف، مشکل اصلی در مسایل مالی، فناوری، توجیهی و مشاوره ای نیست. بلکه این مشکلات در عدم هماهنگی، فقدان درک مشترک مسائل و نبود همکاریِ هم افزا در دستگاه های مختلف دولتی، غیردولتی و بخش خصوصی است. لذا برنامه اصلی ستاد بر آن است که با کوچکترین تشکیلات ممکن و کمترین هزینه ها، بیشترین اثرگذاری را داشته باشد. از این رو شاید بتوان ستاد گیاهان دارویی را نه به عنوان جزئی از اجزا و چرخ دنده های یک زنجیره فعالیت، بلکه به عنوان سیستم روانکار و روغنکاری این چرخ دنده ها دانست. عدم ورود ستاد گیاهان دارویی به مسایل اجرایی و حفظ جایگاه هماهنگ کنندگی ستاد نیز در همین راستا قابل ارائه است.

از زمان تاسیس ستاد گیاهان دارویی تابحال نیز، این نقش هماهنگ کنندگی همواره مدنظر بوده و فعالیت­های ستاد در تعامل با بخش های تولیدی، خدماتی، تجاری و فناورانه در بخش گیاهان دارویی و طب سنتی نیز در همین راستا صورت پذیرفته است.

جشنواره و نمایشگاه ملی گیاهان دارویی، فرآورده های طبیعی و طب سنتی ایران یکی از ابتکارات ستاد و معاونت علمی و فناوری است که از سال ۱۳۹۱ تاکنون بصورت منظم و هر دو سال یکبار برگزار شده است. از آنجا که ستاد گیاهان دارویی، معاونت علمی و فناوری، دولت محترم و در سطح عالی، کلیت نظام بر این اعتقاد است که حمایت از توسعه علم و فناوری لازمه افزایش قدرت نرم و سخت کشور است، در چهار جشنواره بر پا شده تاکنون، برای شرکت در جشنواره حمایت صددرصدی مالی، مادی و معنوی از شرکت کنندگان صورت گرفته و مجموعه معاونت، این حمایت ها را به منزله پس انداز علمی و فناوری کشور متقبل شده است. همچنین تلاش شده است تا برای شرکت مجموعه های مختلف مرتبط با بخش، ضمن پافشاری بر بررسی کیفی و کمی فعالیت شرکت کنندگان و انطباق این فعالیت­ها با سیاست­های کلی و سند ملی گیاهان دارویی، کمترین میزان محدودیت برای شرکت کنندگان در نظر گرفته شود. این جشنواره شامل بخش­های مختلفی می باشد که عبارتند از:

اگر بخش نمایشگاه را مهمترین و بزرگترین بخش از جشنواره و نمایشگاه ملی گیاهان دارویی، فرآورده های طبیعی و طب سنتی ایران بدانیم، سخن به گزاف نگفته ایم. در این نمایشگاه، حداکثر تعداد مقدور از شرکتهای تولیدی، خدماتی، سازمانها و نهادهای دولتی و غیردولتی و هر مجموعه ای که در زمینه گیاهان دارویی و طب سنتی فعال است، به ارائه آخرین دستاوردها و فعالیت های خود می پردازد. طبق تجربه سال های قبل، استقبال مردمی از این نمایشگاه بسیار چشمگیر بوده و شاید بتوان آنرا بعد از نمایشگاه سالانه کتاب تهران، یکی از پربازدیدترین نمایشگاه­های تخصصی کشور از نظر میزان استقبال مردمی قلمداد کرد. حضور و بازدیدهای متعد وزرا و معاونین و مدیران وزارتخانه های مختلف، استانداران، مدیران کل دستگاه های اجرایی استان ها، سفرای خارجی، دانشگاهیان و … نیز در کنار بازدیدهای مردمی از نمایشگاه رقم می خورد. گرد هم آمدن کلیه فعالان صنعت گیاهان دارویی و همچنین ایجاد ارتباطات دوستانه و چهره به چهره بین شرکت هایی که شاید در بازار رقیب یکدیگر باشند، منجر به ایجاد فضایی صمیمانه در بین شرکت های فعال در حوزه گیاهان دارویی شده است. تا آنجا که علاوه بر ایجاد رقابت دوستانه در افزایش کیفیت، تنوع و اثربخشی محصولات و خدمات، گاهی اوقات منجر به ایجاد سندیکاها، گروه های مشترک کاری و انجام پروژه های مشترک بین شرکت های فعال در حوزه گیاهان دارویی شده است.

فن بازار گیاهان دارویی با هدف تسهیل برقراری ارتباط بین مخترعان و صاحبان ایده های تجاری در بخش گیاهان دارویی و طب سنتی، یکی دیگر از بخش های جشنواره و نمایشگاه ملی گیاهان دارویی، فرآورده های طبیعی و طب سنتی ایران است. در این بخش مخترعان و صاحبان ایده با ارائه ایده خود به مدیران شرکت های تولیدی، سرمایه گذاران و مجموعه هایی که قابلیت حمایت و تجاری سازی ایده را داشته باشند، زمینه را برای همکاری های مشترک می یابند. کارگزاری ها، شرکت های مشاور سرمایه گذاری و شرکت هایی که در حوزه بازار سرمایه خدمات به تولیدکنندگان ارائه می دهند نیز با حضور در این نمایشگاه تلاش بیشتری جهت رونق بازار خودکفایی خواهند داشت.

ارائه خدمات طب سنتی ایرانی به صورت علمی، آکادمیک و مدون توسط پزشکان متخصص طب ایرانی به صورت رایگان در این جشنواره صورت می پذیرد. این بخش با هدف آشناسازی مردم با ویزیت پزشکان متخصص طب ایرانی و ترویج مراجعه به متخصصان طب ایرانی بجای خوددرمانی و یا مراجعه به افراد غیرمتخصص برگزار می شود.

یکی از بخش های جدید که از دوره چهارم به جشنواره اضافه شده است، بخش دانش آموزی است. ستاد توسعه علوم و فناوری گیاهان دارویی معتقد است فرهنگ سازی در زمینه توسعه و ترویج طب ایرانی و کاربرد گیاهان دارویی و فرآورده های طبیعی، می بایست از نخستین سال های تحصیل دانش آموزان در مدارس آغاز شود. همچنین هدایت استعدادهای دانش آموزان به سمت و سوی تفکر و اندیشیدن در زمینه راه های توسعه این صنعت سودافزا در کشور، از جمله اهداف این بخش بوده و زمینه ساز پرورش نیروی انسانی متخصص در اینده این صنعت خواهد بود.

کارگاه های آموزشی در زمینه های مختلف مرتبط با گیاهان دارویی و طب ایرانی در طول روزهای برگزاری جشنواره در دو نوبت صبح و عصر توسط اساتید تراز اول کشور در حوزه های مختلف مرتبط با جشنواره برگزار می شود. این کارگاه های آموزشی علاوه بر ارزش علمی و دانش افزایی که دارد، محیطی مناسب برای آشنایی از نزدیک و گرد هم آمدن محققان و پژوهشگران به شمار می آید.

نمایشگاه گیاهان زنده یا هربوراتوم به عنوان مجموعه­ای از انواع گیاهان زنده از جمله گیاهان دارویی ترجیحا اصیل و بومی و دارای شناسنامه و برچسب می­باشد که با هدف ارائه خدمات آموزشی، ترویجی و فرهنگ سازی به اقشار مختلف جامعه بویژه دانش آموزان و دانشجویان رشته های مرتبط با سابقه برگزاری موفق در سومین جشنواره و نمایشگاه ملی گیاهان دارویی، فراورده­های طبیعی و طب سنتی ایران و استقبال قابل توجه بازدیدکنندگان، در چهارمین جشنواره نیز برگزار خواهد شد. این بخش از نمایشگاه با حضور برترین تولیدکنندگان گیاهان دارویی و ارائه گیاهان دارویی منتخب و با هدف معرفی گیاهان دارویی به عموم مردم، ورود گیاهان دارویی به فلور گیاهی فضای سبز منازل و فرهنگ سازی و گسترش گیاهان دارویی مورد توجه متولیان و برگزارکنندگان آن قرار گرفته است. نمایشگاه گیاهان زنده در چهارمین جشنواره و نمایشگاه ملی گیاهان دارویی، فرآورده های طبیعی و طب سنتی ایران فرصت مغتنمی است تا مردم عزیزمان از نزدیک با گونه های متنوع گیاهان دارویی و نحوه صحیح، اصولی و علمی نگهداری و بهره برداری از آنها آشنا شوند و از مزایای این گنجینه عظیم بصورت کاربردی در منازل استفاده کنند.

در پایان ضمن سپاس از خداوند منان بابت الطاف فراوان جهت برگزاری این جشنواره بزرگ ملی، لازم می دانم از کلیه عزیزانی که به هر نحو در برگزاری این رویداد بزرگ علمی، صنعتی و فرهنگی یاریگرمان بودند به خصوص از معاون محترم علمی و فناوری رئیس جمهور جناب آقای دکتر سورنا ستاری تقدیر و تشکر کنم. و نیز تلاش همکارانم در دفتر ستاد توسعه علوم و فناوری گیاهان دارویی و طب سنتی بخصوص جناب آقای مهندس ابراهیمی ورکیانی، جناب آقای مهندس محمدی، جناب آقای مهندس طاهری، جناب آقای مهندس حصارکی، سرکار خانم مهندس رحم جو، سرکار خانم مهربان و سرکار خانم مهندس مانده را می ستایم. همچنین از زحمات تیم پژوهشی شبکه خبری آموزشی گیاهان دارویی (شرکت سیمرغ سبز امید) آقایان دکتر عبادی و دکتر عباسیان در تدوین این مستند تشکر می نمایم. امید است که توانسته باشیم با عمل به وظیفه ای که از جانب مردم به ما محول شده است، در پیشگاه خداوند متعال و ملت بزرگ ایران سرافراز باشیم.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

7 + 2 =

بستن